Çocuklarda Duygusal Zeka Gelişimi
Genellikle çocuklarımızın akademik başarılarına, notlarına ve zihinsel gelişim aşamalarına odaklanırız. Ancak araştırmalar, Duygusal Zeka’nın (EQ), onların gelecekteki mutluluğu ve başarısı için en az IQ kadar, hatta belki daha da kritik olduğunu gösteriyor.
Duygusal Zeka kitabının yazarı psikolog Daniel Goleman’a göre EQ, kendi duygularımızı tanıma, anlama ve yönetme yeteneğinin yanı sıra başkalarının duygularını tanıma, anlama ve etkileme yeteneğini de içerir.
EQ Neden Önemlidir?
Araştırmalar, yüksek duygusal zekaya sahip çocukların:
- Akademik olarak daha başarılı olduklarını,
- Daha güçlü ve sağlıklı ilişkiler kurduklarını,
- Daha az davranışsal sorun yaşadıklarını,
- Stres karşısında daha dayanıklı olduklarını göstermektedir.
Duygusal Zeka Nasıl Geliştirilir?
İlişkiler ve ebeveynlik üzerine ünlü bir araştırmacı olan Dr. John Gottman, duygusal zekayı öğretmenin en etkili yolu olarak “Duygu Koçluğu” adını verdiği bir ebeveynlik tarzını tanımlar.
Duygu Koçluğunun 5 Adımı
- Duyguların Farkında Olun: Çocuğunuzun bir duygu yaşadığını, yoğunluğu düşük olsa bile fark edin.
- Bağ Kurun: Duyguyu bir yakınlaşma ve öğretme fırsatı olarak görün. Duygularını reddetmek yerine onlara yönelin.
- Empatiyle Dinleyin: Çocuğunuzun hislerini dinleyin ve onaylayın. Neler yaşadığını anladığınızı ona hissettirin.
- Örnek: “Kulen yıkıldığı için gerçekten hayal kırıklığına uğramış gibisin.”
- Duyguları İsimlendirin: Çocuğunuzun ne hissettiğini ifade edecek kelimeler bulmasına yardımcı olun. Bu, sinir sistemini sakinleştirmeye yardımcı olur.
- Sınır Koyun ve Sorun Çözün: Davranışlara (duygulara değil) sınırlar koyun ve çocuğun bir çözüm bulmasına yardımcı olun.
- Örnek: “Kızgın olman sorun değil ama vurman doğru değil. Böyle hissettiğinde bunun yerine ne yapabiliriz?”
Ebeveynler İçin Pratik İpuçları
- Duygusal Zeka Modeli Olun: Çocuklar sizi izleyerek öğrenir. Kendi duygularınızı sağlıklı bir şekilde ifade edin. “Şu an biraz stresli hissediyorum, bu yüzden derin bir nefes alacağım.”
- Duyguları Geçişiştirmeyin: “Ağlama” veya “Bu büyütülecek bir şey değil” gibi şeyler söylemekten kaçının. Çocuk için bu büyük bir olaydır.
- Tüm Duygulara İzin Verin: Olumsuz olanlar da dahil olmak üzere tüm duyguların kabul edildiği güvenli bir alan yaratın. Düzeltilmesi gereken duygular değil, davranışlardır.
Sonuç
Duygusal zeka gelişimi bir varış noktası değil, bir yolculuktur. Bilimsel olarak desteklenen bu stratejileri kullanarak, çocuğunuza hayatın zorluklarıyla başa çıkması için gerekli araçları sunmuş olursunuz.
Kaynaklar: